Een onderdeel van de gidsencursus in de Apenheul is dat de gids in opleiding een dagje mee mag lopen met een van de verzorgers. Op een lijstje mocht je invullen welke apen je het liefst wilde verzorgen op die dag en omdat alle andere gidsen kozen voor de grotere apen, besloot ik voor een dwergaap te kiezen: de keizersnorrebaard-tamarins. Dit zijn kleine zwarte klauwaapjes met een enorme witte snor die naar onderen. Ze zijn gedeeltelijk vernoemd naar Keizer Wilhelm die ook zo’n snor scheen te hebben (maar dan naar boven gekruld). Omdat de verzorgers mij natuurlijk niet de hele dag bezig konden houden met voedsel te bereiden voor deze soort mocht ik ook tal van andere dingen doen. Nadat de dwergaapjes voedsel en schoon drinkwater hadden gekregen, mocht ik fruit snijden voor de doodshoofdaapjes en de ingredienten bijelkaar zoeken voor de ‘gorilla-bal’ dit is een soort prutje dat de gorillas elke dag te eten krijgen waardoor ze alle essentiele voedingsstoffen binnenkrijgen die ze nodig hebben.

Het karwei dat het meeste tijd in beslag nam was het schoonmaken van de capucijn-aap hokken. Capucijnapen maken ontzettend veel troep; met een enorme tuinslang spoot ik alle drolletjes en fruitschillen van de balkjes waar de dieren normaal op zitten om al deze viezigheid daarna bij elkaar te vegen. Daarna moesten al deze hokken worden ingezeept, schoongespoeld en weer drooggemaakt. Ik was er al snel een uur mee kwijt.

Nadat we verknipte eendagskuikens aan de kaalkopibissen hadden gevoerd, en fruith hadden uitgedeeld aan de doodshoofdapen, de capucijnapen en de pygmeeoeistities, kwam het meest spannende onderdeel van de dag: ik mocht het gorilla-eiland op.

De gorillas zaten in hun binnenverblijven. Om het eiland op te komen moet je als verzorger door een smal gangetje lang deze binnenverblijven lopen. De grijze tralies is het enige dat je dan van jou en de gorillas scheidt. Voordat ik het eiland op mocht kreeg ik eerst een uitgebreide waarschuwing van de verzorgster: ‘Pas op: Jambo (het alfamannetje) zal waarschijnlijk proberen je te intimideren. Meestal begint hij te grommen en op de tralies te rammen als er onbekenden langslopen. Loop gewoon achter mij aan en blijf zover mogelijk van de tralies weg. Mocht je ondaks alles toch besluiten om je handen in de buurt van de tralies te houden dan is dat het einde van je carriere hier op Apenheul’. Al deze waarschuwingen waren ongetwijfeld goed bedoeld, maar zo erg kon het toch niet zijn? Zo erg was het wel – ik had nog geen voet in het gangetje gezet of Jambo, een volwassen mannetjes gorilla van 200 kilo, kwam gromend op de tralies afgestoven en gooide zich met zijn hele gewicht tegen het gaas. Mijn hart klopte in mijn keel terwijl ik vlug achter de verzorgster aan liep. Jambo achtervolgde mij aan de andere kant van de barriere, grommend en snuivend als een wild beest. BENG! Met twee massieve vuisten sloeg Jambo opnieuw tegen de tralies. Alles wat ik ooit had gehoord over de vriendelijke en rustige aard van gorillas leek ijdel terwijl ik met doodangst door dat gangetje liep. Die akelige King Kong die mij zelfs de laatste paar meters liet voelen.

Met een hart dat bonsde als een machinegweer stond ik uiteindelijk op het gorilla eiland; het terretorium van deze monsters. Alle bomen op het eiland waren voorzien van schrikdraad en het was mij maar al te goed duidelijk waarom. Toen ik weer wat bij zinnen was realisseerde ik mij, terwijl ik uitkeek over het grachtje dat oppeens veel te smal leek, de vreselijke waarheid: ik moest ook nog terug!

De eerste keer dat ik naar een seksshop ging, kwam ik daar niet eens voor mijzelf. Een of andere idioot had bedacht dat goochelen en seksuele voorlichting een prima combinatie vormden en ik (dwaas als ik ben) had erin tooegestemd om de sjaars daarmee te verblijden.

Er zat een kerel achter de toonbank die zich eloquent laat omschrijven als ‘een dikke, vieze nicht’. Enorme buik, roze polo (met gele strepen) en kalend. Ook zijn taalgebruik stond mij niet aan. Nu moet ik hier bij vertellen dat als het om seksuele uitdrukkingen gaat ik sowiezo erg kieskeurig ben. Een woord als ‘neuken’ vind ik afschuwelijk, mits het gebruikt wordt in een erotische context. ‘Vingeren’ gaat nog wel maar ‘volblaffen’ vind ik een onthutsende term. Woorden als ‘stimuleren’, ‘ejaculeren’ en ‘penetratie’ klinken mij te technisch. Liever spreek ik met de mooiste en liefste woorden die ik kan bedenken. ‘Vrijen’ is een goed woord. ‘Intimiteit’ kan er ook mee door. ‘Symphonie’ is een prachtig woord maar heeft dan weer niet direct verband met seks.

Als het om het mannelijke geslachtsdeel gaat is er geen enkele gangbare , Nederlandse term die ik passend vind. Daardoor ben ik genoodzaakt exotische talen aan te spreken. Het Tagalog (Filipijns) vertaalt ‘penis’ als ‘titi’ (wat toevallig ook een apensoort is) en in het Wels zegt men: ‘pidyn’. Maar ik houdt het op de koosnaam van de Yanomani (Amazone) die ‘pinga’ zeggen.

De verkoper in zijn roze-gele polo zegt ‘pik’ en daarom mag ik hem niet.

Nu ben ik er gisteren achtergekomen dat het vak ‘verkoper in erotiekzaak’ opvallend vaak wordt ingevuld door ouwe dikke kerels. Af en toe een vrouwelijke variant. Ze zijn in de vijftig en kijken chacharijnig en vermoeid uit hun ogen en hun spraak is doorgaans monotoom en kortademig. Deze conclusies trek ik op basis van antrhopologisch onderzoek in een steekproef van tien erotiekzaken in Amsterdam en Haarlem.

De klantvriendelijkheid is wisselend. Een vekoper sprong direct achter de toonbank vandaan om het een en ander enthousiast te demonstreren en een ander begon een dromerig relaas over vibrators op zonnepanelen. Anderen doen niet eens hun mond open als je ze iets vraagt en staren wezeloos naar porno op oude tv’tjes onder de kassa.

Wat betreft de speeltjes: ze zijn er in alle soorten en maten (en kleuren) maar ik heb er niet een gevonden die mij aansprak of nuttig leek. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat je opgewonden wordt van bh’s die niets verhullen. Een dildo zo groot als een been lijkt mij ook niet praktisch, laat staan een rubberen arm (om te fisten). Dan zij er ook nog een aanzienlijk aantal items die gewoon niet voor mij bedoeld kunnen zijn. Iemand gaat geen surrogaat-foef gebruiken als die een intieme relatie heeft en een surrogaat-pinga evenmin. Volgens mijn onderzoeks-assistenten zijn mini-vibrators niet krachtig genoeg en condooms met een rubber-voetbalschoentje aan het eind zijn lachwekkend.

Mijn werkelijke missie moet nog even geheim blijven maar we zijn er nog niet in geslaagd te vinden wat we zochten. Het enige speeltje dat ik nog wel vond aanspreken was de ‘We Vibe 2’: high-tech, plasticizer-free, hands-free en Oprah Win-free. Helaas was het ding belachelijk duur en ik las op internet een recensie van iemand die ‘het gevoel had een rubberen paal te neuken’. Dat wil ik niet. Seks en intimiteit zijn zaken die voor mij een zekere spiritualiteit in zich dragen; in een erotiekzaak krijg je eerder het idee dat het om een circus-act gaat en dan nog niet eens de verfijnde acrobatiek maar eerder een lauwe clowns-act. Ik hou het dan maar bij de klassieken: massage-olie, aardbijen en ganzenveer. Zonder nepleer en zonder siliconen.

De eerste keer dat ik naar een seksshop ging, kwam ik daar niet eens voor mijzelf. Een of andere idioot had bedacht dat goochelen en seksuele voorlichting een prima combinatie vormden en ik (dwaas als ik ben) had erin tooegestemd om de sjaars daarmee te verblijden.

Er zat een kerel achter de toonbank die zich eloquent laat omschrijven als ‘een dikke, vieze nicht’. Enorme buik, roze polo (met gele strepen) en kalend. Ook zijn taalgebruik stond mij niet aan. Nu moet ik hier bij vertellen dat als het om seksuele uitdrukkingen gaat ik sowiezo erg kieskeurig ben. Een woord als ‘neuken’ vind ik afschuwelijk, mits het gebruikt wordt in een erotische context. ‘Vingeren’ gaat nog wel maar ‘volblaffen’ vind ik een onthutsende term. Woorden als ‘stimuleren’, ‘ejaculeren’ en ‘penetratie’ klinken mij te technisch. Liever spreek ik met de mooiste en liefste woorden die ik kan bedenken. ‘Vrijen’ is een goed woord. ‘Intimiteit’ kan er ook mee door. ‘Symphonie’ is een prachtig woord maar heeft dan weer niet direct verband met seks.

Als het om het mannelijke geslachtsdeel gaat is er geen enkele gangbare , Nederlandse term die ik passend vind. Daardoor ben ik genoodzaakt exotische talen aan te spreken. Het Tagalog (Filipijns) vertaalt ‘penis’ als ‘titi’ (wat toevallig ook een apensoort is) en in het Wels zegt men: ‘pidyn’. Maar ik houdt het op de koosnaam van de Yanomani (Amazone) die ‘pinga’ zeggen.

De verkoper in zijn roze-gele polo zegt ‘pik’ en daarom mag ik hem niet.

Nu ben ik er gisteren achtergekomen dat het vak ‘verkoper in erotiekzaak’ opvallend vaak wordt ingevuld door ouwe dikke kerels. Af en toe een vrouwelijke variant. Ze zijn in de vijftig en kijken chacharijnig en vermoeid uit hun ogen en hun spraak is doorgaans monotoom en kortademig. Deze conclusies trek ik op basis van antrhopologisch onderzoek in een steekproef van tien erotiekzaken in Amsterdam en Haarlem.

De klantvriendelijkheid is wisselend. Een vekoper sprong direct achter de toonbank vandaan om het een en ander enthousiast te demonstreren en een ander begon een dromerig relaas over vibrators op zonnepanelen. Anderen doen niet eens hun mond open als je ze iets vraagt en staren wezeloos naar porno op oude tv’tjes onder de kassa.

Wat betreft de speeltjes: ze zijn er in alle soorten en maten (en kleuren) maar ik heb er niet een gevonden die mij aansprak of nuttig leek. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat je opgewonden wordt van bh’s die niets verhullen. Een dildo zo groot als een been lijkt mij ook niet praktisch, laat staan een rubberen arm (om te fisten). Dan zij er ook nog een aanzienlijk aantal items die gewoon niet voor mij bedoeld kunnen zijn. Iemand gaat geen surrogaat-foef gebruiken als die een intieme relatie heeft en een surrogaat-pinga evenmin. Volgens mijn onderzoeks-assistenten zijn mini-vibrators niet krachtig genoeg en condooms met een rubber-voetbalschoentje aan het eind zijn lachwekkend.

Mijn werkelijke missie moet nog even geheim blijven maar we zijn er nog niet in geslaagd te vinden wat we zochten. Het enige speeltje dat ik nog wel vond aanspreken was de ‘We Vibe 2’: high-tech, plasticizer-free, hands-free en Oprah Win-free. Helaas was het ding belachelijk duur en ik las op internet een recensie van iemand die ‘het gevoel had een rubberen paal te neuken’. Dat wil ik niet. Seks en intimiteit zijn zaken die voor mij een zekere spiritualiteit in zich dragen; in een erotiekzaak krijg je eerder het idee dat het om een circus-act gaat en dan nog niet eens de verfijnde acrobatiek maar eerder een lauwe clowns-act. Ik hou het dan maar bij de klassieken: massage-olie, aardbijen en ganzenveer. Zonder nepleer en zonder siliconen.

Deze week las ik in de krant dat studenten steeds vaker naar de psycholoog gaan. Dit komt volgens psychologen omdat de druk om op tijd af te studeren steeds groter wordt terwijl de tijd die voor de studie beschikbaar is omlaag gaat. Vooral meisjes schijnen er last van te hebben; ze worden er heel erg perfectionistisch van en krijgen last van faalangst. Jongens vertonen juist vermijdingsgedrag en gaan onderpresteren. ‘Al op school is er meer stress omin korte tijd te presteren’, zegt psycholoog Jeanette Van Rees in de Volkskrant, ‘Veel studenten kunnen niet met tegenslagen omgaan. Ze willen het perfect doen en moeten van zichzelf aan alles deelnemen. Dat botst met het haalbare.’ De klachten die het meest toenemen zijn identiteitscrisis en faalangst.

Ik vond het artikel schokkend om te lezen. Al helemaal omdat ik de dag ervoor zat te worstelen met mijn eigen studie. Ik had een literatuuropdracht die in drie uur af moest. Helaas had ik niet alle artikelen gelezen en een pagina per uur met verantwoorde tekst produceren leek een onmogelijke opdracht. Vanachter de computer keek ik door het raam dat uitzicht gaf op de Wageningse campus. Buiten was het kil en miezerig. In mijn ruggegraat voelde ik een depressie omhoog kruipen. Een leeg gevoel gleed door mijn midderif. In ellende keek ik toe hoe de minuten zich op elkaar stapelden, steeds dichter bij de deadline.

Het ergste was dat ik helemaal niet slecht wílde presteren. Het kon me wel degelijk wat schelen of er straks een zes of een acht op mijn blaadje stond. Stel je voor dat een potentiele werkgever in de toekomst alleen maar zessen op mijn cijferlijst zou aantreffen. Wat dan? In gedachten zag ik de docent al naar mij toekomen die mij met een vriendelijke blik -maar gevuld met ironie- zou vragen of ik  überhaupt wel iets gelezen had voor dit vak…

Drie uur kwam steeds dichter bij en ik werd van binnen verteerd door frustratie terwijl ik onhandig de ene na de andere alinea in elkaar flanste. In mijn hoofd maakte ik de ene concessie na de andere: Oké dan worden het maar geen drie pagina's… Het is toch maar een gedeelte van het eindcijfer dus ik kan het nog ophalen als ik het verkloot… Wat boeit dit hele vak mij ook; het gaat toch nergens over…

Anderhalf uur nadat de dealine was verstreken stuurde ik het stukje op. Met een zwetend hart en kloppende vingers tikte ik een excuus-mailtje voor de docent en drukte op 'Send'…

Nu heb ik dus helemaal niets om over te klagen. Ik weet dat eht arrogant klinkt maar min of meer alles in mijn leven loopt op rolletjes. Ik ben gezond, heb de beste vrienden, het leukste vriendinnetje, de leukste baan, de leukste bijbaan en het leukste dispuut (en dit kan ik allemaal wetenschappelijk aantonen). Bovendien staat er geld op mijn rekening, haal ik al mijn vakken en hou ik zelfs tijd over om nog eens een boek te lezen. Logischerwijs zou ik toch gelukkig moeten zijn niet waar? 

Volgens de Volkskrant ben ik gelukkig niet de enige die kampt met identiteitscrisis, faalangst en prestatiedruk. Bijkomend geluk is dat mijn vrienden de oplossing hebben voor al deze nutteloze vormen van lijden. Ik voel me nu dan ook veel beter! Het is ongelofelijk waar meditatie allemaal voor helpt. Na twee uur meditatie (verspreid over twee dagen) zat ik al veel beter in mijn vel. Ik had minder angstgevoelens, minder neurose en minder moeheid. Oppeens had ik veel meel plezier in mijn activiteiten.

Eerlijk gezegd is meditatie een nogal domme oefening. Je zit op je kont en probeert met je aandacht bij je adem te blijven. Zodra je merkt dat je afgeleid bent en dat je met je gedachten heel ergens anders zit breng je je aandacht weer rustig terug bij je adem. That's it. Met meditatie oefen je om in het moment te zijn en in het moment zijn is heel erg prettig. Het stelt je in staat om het leven te ervaren hoe het werkelijk is zonder al die oordelen en angsten. Als je je lichaam en geest synchroniseerd worden alle ervaringen veel oprechter en intenser.

Geluk is uiteindelijk iets dat plaatsvind in je hoofd. Stress ook. Het eerste is leuk het laatste is kut. Dus ik mediteer nog even verder… by the way: ik kreeg het cijfer '9' voor mijn literatuuropdracht.  

  In mijn ooghoek zie ik een donkergroen geschubd staartje. Was het een slang? Misschien een adder? Met dit weer kan ik mij goed voorstellen dat reptielen actief worden. Het is nog vroeg in de ochtend maar de zon schijnt al fel. Het gras van het weiland aan mijn linkerkant is pasgeleden nog gemaaid. Je kunt het ruiken: een vochtige, scherpe geur. Aan mijn rechterhand groeit een veld met tarwe. Althans; ik denk dat het tarwe is. Van graansoorten weet ik niet zo veel. Ik weet dat je van gerst bier kunt maken en van rogge roggebrood. Maar hoe die gewassen er in hemelsnaam uitzien weet ik niet. 

Ik loop over het pad de heuvel af tot ik bij een markering kom: een soort grote, houten deurpost die zich over het pad heen strekt. Er zit geen deur in de post en het hout lijkt vers gelakt. Ik sta even stil en bekijk het ding. Het is een symbolische poort die aangeeft dat je ergens binnengaat. Tranen wellen op in mijn ogen al weet ik niet echt waarom. Het zal wel aan het moment liggen maar even wordt ik bevangen door een gevoel van ontroering en tederheid. Even realiseer ik mij weer de rijkdom van deze plek. Steil en ik hadden hem niet beter kunnen uitkiezen.

Natuurlijk mag ik door de poort lopen. Iedereen mag door de poort lopen. Zelfs beide kanten op als ze dat willen. Maar als iemand het recht heeft om door deze poort te lopen dan is het Steil want die heeft hem gemaakt. Ik zou ook wat credits willen geven aan het bos waar het hout vandaan komt maar ik denk niet dat ik het bos ooit door de poort zal zien komen. Als ik er zelf doorheen loop merk ik dat ik mij bijzonder veilig voel. Thuis.

Daar zijn de eerste huisjes al. Groot zijn ze niet, maar wel mooi en wel erg degelijk gebouwd: met duurzame strooien daken die een godsvermogen hebben gekocht en muren die wit zijn geplamuurd. Twee van de gebouwen zijn, alhoewel ze er even eenvoudig uitzien, beduidend groter. De belangrijkste staat tussen een paar schitterende eiken. Grote ramen tonen enkele opbjecten die binnen staan: grote bureaus met computers, een uitgebreide zithoek met een open haard en een wand vol boekenkasten die mij altijd doet glimlachen. Het was mijn nadrukelijke wens om -puur uit esthetische en nostalgische overtuigingen- een ruimte te hebben met een flinke bibliotheek erin. Ook al leest iedereen boeken nu op e-readers, ik hou er nog steeds van om mijn ogen te laten afdwalen over de ruggen van de kaften en de titels te lezen, er af en toe een uit de kast te pakken en vluchtig door te bladeren.

Weer iets hoger op de heuvel staat het tweede gebouwtje dat wat groter is. Net als alle andere gebouwen heeft het maar één verdieping maar ik weet dat je vanaf het terras een schitterend uitzicht hebt over de vallei. Een ideale plek om te zijn als de zon onder gaat. Dit is de meditatieruimte, waar we dagelijks heen gaan om op een kussen zitten en onze adem te tellen. Er zit ook een ruime keuken in die meestal wordt gebruikt als vertrek- en aankomstpunt voor wandelingen zoals die van mij nu. Aan de grote zware tafel worden gewoonlijk alle roddels besproken en muziek gemaakt. Ik besluit te kijken of er wat mensen zijn die zin hebben om met mij soep te maken voor de lunch. Bij de bakker heb ik wat bouillon blokjes gekocht en ik geloof dat Dinja wat wortels heeft geoogst die de best in kunnen. Verser kan niet. 

Terwijl ik het pad de heuvel op loop zie ik dat de Saaibessen die ik vorig seizoen heb geplant op het punt staan te gaan bloeien. Het zal niet lang meer duren of er zullen vreselijk saaie bloemen aan het einde van de takjes hangen. Volgend jaar plant ik beter wat Fascinatieklaver. 

Steil zit zowaar eens niets te doen. Daar zit hij op het bankje met een schoffel die scheef op de grond ligt. Hij roept mij al van een afstandje: 'Hé Janse, we hebben een opdracht!'. Dat is nieuws. Een woongemeenschap als deze is aardig maar het is nooit de bedoeling geweest volledig autarkisch te leven. Waarom zouden we ook? Het is een fijne plek hier, zolang je af en toe maar andere mensen tegen komt naast al die stille Boeddhisten. Daarom hebben Steil en ik besloten ons Internationale Consultancybureau vanuit hier te coördineren. Af en toe krijgen we hoog bezoek over de vloer: ministers uit Nepal, diplomaten uit Mozambique, de prins van Bhutan. Net zo vaak zoeken we ze op in hun eigen landen. 

Ik ga naast Steil zitten en geef hem een knuffel. 'Vertel op.' Steil glimlacht en haalt een foto uit zijn jaszak. Er staan wat dikke kindertjes op voor een oud betonnen gebouwtje. Chinezen for sure. Steil legt de zaak uit. De vraag is of we kunnen adviseren over een project waardoor boeren in een chinees dorpje hun water beter kunnen beheren. Lijkt een taak voor ons beiden. Ik kan adviseren over de begroeiing en de communicatie met de naburige dorpjes. Steil zal het waterbeleid analyseren. 'Ach, we moeten eerst zien wat er precies aan de hand is', zegt Steil. Ik denk even na en zeg: 'Het fijne is dat als je Chinezen verteld wát je je gedaan wilt hebben je rerop kunt rekenen dat het ook gebeurt. Je kunt heel wat regelen door met gezichtsverleis te dreigen.' 'Ja, maar of dat erg Boeddhistisch is weet ik niet.' zegt Steil. 'Maar wel effectief,' zeg ik en ik hoor het vleugje schaamte in mijn eigen stem.

We praten wat verder terwijl ik in de verte Loïse zie aankomen. Ik weet nog dat zij kwam hospiteren voor de woongemeenschap. We waren haar nog nooit tegengekomen in onze eigen (toch wel uitgebreide) sociale kringen; maar ze vond ons. Ze bleek een briljante aanvulling. Klein, knap en pienter en het talent om appeltaarten te bakken waar je staatshoofden mee aan het huilen krijgt. Bovendien sprak ze zeven en een halve talen en ze kon vals zingen zonder dat je het hoorde. 

***

Loïse komt ons melden dat ze de kraai gaat loslaten die lomp onze meditatiesessie verstoorde door tegen het raam aan te vliegen. Ze had deze drie dagen intensief verzocht om hem (of haar) over het trauma heen te krijgen. 

We kijken allen toe hoe de kraai voorzichtig een eindje over het pad loopt en met een paar hupjes de droge aarde verruilt voor het luchtruim. Dat doet hij toch best handig. Als de kraai een zwart puntje in de blauwe hemel is gaan we naar de keuken om soep te maken. Samen zitten we aan de grote tafel. Er wordt gepraat en gelachen maar ik ben met mijn hoofd ergens anders. Ik kijk naar de gezichten van de mensen met wie ik hier woon. Jonge mensen, blije mensen. Mensen die zich hebben toegelegd op het leven zelf. Ik denk terug aan de houten poort waar ik vanochtend door ben gelopen. Ik begrijp het nu. Wat ben ik gelukkig dat ik hier ben.

Een dag later vonden we een dode adder voor de deur van de meditatieruimte. Je zou toch denken…

Al maanden is het griezelig stil op de pagina's van deze blog. Oude fans vragen zich af waarom en uiten af en toe een gefrustreerde kreet. Wat is er aan de hand wet de auteur? Waarom deze eindeloze stilte? Is het over met de blog-era? 

Berichten die via andere kanalen het internet opkomen bevatten geruchten die meer vragen dan antwoorden geven. Wat deden Janse en Steil midden in de nacht in Leuven? Wat gaat Peer doen om te neuken en wat zal zijn rol zijn in de revolutie in de goochelwereld? Wat is er waar van 'het vijftig-dates-project'? Wie is dat meisje dat laatst werd voorgesteld aan de familie Heijn? Wat heeft Janse voor bijzonders ontdekt in de Apenheul? Wie zijn de BZSw? Wat voor spannends is er gebeurd in de Engelse Pub? Waar hangt Krul uit?

Helaas heeft de auteur besloten dat deze vragen niet hier beantwoord zullen worden. Na lang te overdenken wat hij met deze blog aan moest heeft hij besloten nog maar een paar documenten en verhalen vrij te geven: de zogeheten 'WoekieLeaks'. Naar wat deze files inhouden kunnen we alleen maar raden. Wel is losgelaten dat de Files informatie bevatten over de figuren Steil, Krul, Peer, Rebus en Skitty en dat ze een visionaire aard hebben die de vriendenkring van de heer Heijn flink zal opschudden.

Wat, hoeveel en wanneer deze zaken worden gepubliceerd weet alleen de auteur. Janse belooft alleen dat er zál worden gepubliceerd en belofte maakt schuld. We wachten gespannen af.

<!– /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;}@page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;}div.Section1 {page:Section1;}–>

Eenschorpioen staat aan de waterkant te turen naar de andere zijde van de rivier.Een kikker komt langs. ‘Zeg, kikker,’ begint de schorpioen, ‘jij kunt zwemmen.Kun je mij niet even op je rug nemen om mij naar de overkant brengen?’ De kikker denkt even na en zegt:‘ik wil het best doen, maar hoe weet ik dat je mij niet halverwege neersteektmet die gevaarlijke angel van je?’ De schorpioen zegt: ‘Dat zou buitengewoondom zijn; dan zou je verlamt raken en zouden we alle twee verdrinken.’ Dekikker ziet daar de logica van in en neemt de schorpioen op zijn rug. Vlakvoordat ze bij de overkant zijn steekt de schorpioen de kikker in zijn rug metzijn angel. Terwijl ze zinken, vraagt de kikker met zijn laatste adem:‘Waarom!?’ en de schorpioen zegt ‘het zit in mijn natuur…’

Twee jaargeleden kocht ik een vleesetende plant; een Venus Vliegenval. Het is mij nooitduidelijk geworden wat Venus, de godin van de liefde, te maken heeft met hetplantje. Er is beslist niets lief aan. De bladeren (een wonder van de evolutie)bevatten kleine trilhaartjes en zodra een van die haartjes wordt aangeraaktvouwt het blad zichzelf dicht en zit de veroorzaker van de trilling, meestaleen insect, vast en wordt langzaam verteerd.

Weinigmensen begrijpen waarom ik als vegetariër vleesetende planten op mijn kamerheb. Zelf weet ik dat eigenlijk ook niet zo goed. Ik heb een soort fascinatievoor het nonchalante geweld dat in het systeem van de plant zit. Overigens zitde vliegenval met een probleem: om zich voort te planten is hij, net als veelandere planten, afhankelijk van bestuiving door insecten. Dat is lastig: alsmannen iedere vrouw met wie ze naar bed gaan meteen zouden opeten na het vrijenzou de mensheid binnen no-time zijn uitgestorven. 

De VenusVliegenval heeft hier een haast ontroerende oplossing voor gevonden: rond aprilgroeit er, vanuit het midden van de plant, een steeltje. Het steeltje groeit engroeit, steeds verder weg van de grijpgrage bekjes van de plant. In de top vande steel ontvouwt zich een klein wit bloemetje. Als een witte vlag die menomhoog houdt voor een wapenstilstand.

Twee jaarlang heb ik voor het plantje gezorgd. Het stond op een zonnige plek en kreegiedere week een scheut gedemineraliseerd water (de minerale die plant nodigheeft komen uiteraard uit de vliegen die hij vangt). In die tijd heeft devliegenval van alles gevangen: vliegen, spinnen, kevers en zelfs een keer eenslakje.

Helaasvoltrok zich afgelopen maanden een ramp. Op een ochtend zag ik dat de steeltjeswaren bedenkt met kleine, lichtgroene knobbeltjes: bladluis. De luizen waren teklein om de trilhaartjes om te buigen en maakte daarom de plant machteloos. Ik,die vanzelfsprekend partij koos voor de plant en niet voor de luizen, probeerdede natuur te helpen. Eerst probeerde ik zeepwater, daarna probeerde ik de bladluizen van de plant af te vegen enuiteindelijk plaatste ik de vliegenval zelfs een tijdje in quarantaine (dekoelkast). 

Het mochtallemaal niet baten. De krachtige, schitterende vliegenval moest zijn meerdereerkennen in een kolonie bladluis.

Het legeplekje op de vensterbank is ingevuld door een ander plantje:kruidje-roer-mij-niet. Misschien ga ik, als ik er weer aan toe ben, weer naarhet tuincentrum om een nieuwe vliegenval te kopen. Ik ben niet boos op debladluizen. Hen begrijp ik wel; het zit in hun natuur.

<!– /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;}@page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;}div.Section1 {page:Section1;}–>

Naast mij staat voormaligminister president Janse Heijn (Partij voor de Aardigheid) die heeft moetentoezien hoe zijn twaalfde kabinet (Heijn-12) ten val kwam in de nacht vanzondag op maandag. Mijnheer Heijn, wat was nu dewerkelijke rede voor deze implosie?

Het kabinetkwam in een onoplosbaar meningsverschil terecht over de kwestie Frietsaus.

Wilt u nog een keer uitleggen waarde kwestie Frietsaus over ging?

Onzeminister Rebus Vorderman (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, red.) had eenwetsvoorstel ingediend, waar overigens al een kamermeerderheid voor was, vooreen verbod op suiker in mayonaise. Dit zou betekenen dat een product alleen nogmaar mayonaise zou mogen heten als er geen suiker in zat verwerkt. Helaas warende ministers van de andere coalitiepartij, de Communistische Ketchup Partij, inopstand. Vooral Minister van der Boon was laaiend. Hij wilde koste wat kostvoorkomen dat er mayonaise zonder suiker op de markt komt.

Maar waarom?

Omdat hijmayonaise zónder suiker smerig vind.

Nee, dat bedoel ik niet; waaromheeft het zover kunnen komen?

Ah, wel,ons kabinet liep natuurlijk al een tijdje niet lekker. We hadden natuurlijk albest een stoot gehad met het debat over de Zwitserse Staartklokken Motie (eenverbod op het houden van vogeltjes in klokken, ingediend door Steil Koot,gepareerd door de CKP, red.) en er kwam ook maar geen beslissing of wecharmante, jonge Françaises nu wel of niet gratis Nederlandse paspoorten zoudenverschaffen (Een initiatief van Boertjes’ SpoorPartij). De Frietsaus-kwestiewas de druppel.

Zowel partijprominenten uit de CKPals de SpoorPartij betichten u nu van gebrekkig leiderschap.

Dat isbetreurenswaardig. Volgens mij is Peer Boertje nog steeds een beetje boos overhet feit dat ik een spoorlijn naar Texel te ver vond gaan. Het is typischmoddergooien. Ook voor de CKP is het alweer bijna verkiezingstijd.

U vindt niet dat u iets fout hebtgedaan? 

Nee, datzie ik toch echt anders. Ik ben een aardige man.

Minister Koot (Minister van Financiën enVicepremier) omschreef u eens als capabelmaar véél te aardig. Was u niet kritisch genoeg?

Zeker in deFrietsauskwestie ben ik héél erg kritisch geweest. Het zou toch niet zo mogenzijn dat in een land als Nederland we elkaar de tent uitschoppen vanwege eensimpele kwestie over smaak? Nee, ik heb vanaf begin af aan gezegd: ‘Heren, watmaakt het nu uit? Als u suiker in uw mayonaise wilt, dan doet u die er tochzelf in?’ Ik zei: ‘Heren, leg toch bij. Er zijn belangrijkere problemen in onsland. We willen toch niet gaan opbreken terwijl er nog een beslissing moetworden gemaakt over de NHP legalisatie?’

De NHP legalisatie, of te wel hetverschaffen van mensenrechten aan mensapen (Non-Human Persons) was een van debelangrijkste punten van het kabinetakkoord. Door deze crisis komt dezeprangende kwestie op de lange baan. Hoopt u voor een dertiende keer aan tetreden om dit alsnog voor elkaar te krijgen?

Jazeker. Ikzal er met mijn partij voor blijven strijden.

U hebt nu twaalf kabinetten geleid.Wat vindt u er van dat alles steeds zo in de soep loopt?

 Je went er aan. Twaalf kabinetten is eenrecord. Klaarblijkelijk vertrouwt het Nederlandse volk nog steeds op mijnleiderschap.

Hoe komt dat?

Ik deel, integenstelling tot de oppositie, al dertig jaar zelfgebakken brownies uit aanhet volk. Vooral het vrouwelijke electoraat laat zich daardoor overtuigen. Ikben overigens niet bang dat mijn tegenstanders zullen proberen dit na te doen.Zij kennen mijn geheime recept niet.

<!– /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-language:EN-US;}@page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;}div.Section1 {page:Section1;}–>

Dezeweblog gaat over de waarde van kunst. Een lastig, filosofisch onderwerp dat ikprobeer te benaderen met een metafoor. Als jullie er op een andere manier overdenken, laat het mij dan weten!

Taal wordt door biologen als debelangrijkste reden gezien voor het feit dat wij mensen zo slim zijn. Door taalzijn we in staat om heel precies ideeën uit te wisselen over onze omgevingzodat we ons als groep snel en efficiënt kunnen aanpassen. Een verschil tussenmensapen en mensen is dat mensen volledig rechtop lopen en mensapen niet. Doordeze aanpassing kwam ons strottenhoofd wat meer vrij te staan en konden we veelmeer klanken maken. Daarom zijn apen wel in staat zijn om met ons tecommuniceren via gebarentaal maar kunnen zij nooit mensentaal leren spreken.

Er is eenidee over het onderwerp ‘waarschijnlijkheid’ dat mij erg fascineert: hettypemachine concept. Deze theorie luidt dat als je een aap maar lang genoegachter een typemachine zet, hij (of zij) vanzelf sonnetten van Shakespeare zaltypen. Experimenten wijzen uit dat de benodigde hoeveelheid tijd in de praktijkoneindig is en daarom zullen wij nooit meemaken dat een orang-oetan ons eenzelfgeschreven exemplaar van ‘A Midsummer Nights Dream’ zal overhandigen.

Op dit ideewil ik in deze uiteenzetting verder gaan. Mijn stelling is dat in de tijd datwe zitten te wachten op de sonnetten van Shakespeare de aap dingen typt diegoed beschouwt veel knapper zijn dan wat die oude Brit ooit schreef. Met dezestelling verleg ik de nadruk van de eerste stelling van de waarschijnlijkheidnaar die van de waarde van de kunst. Later zal blijken waarom.

Vanuit destatistiek is het is verleidelijk om deze stelling te onderbouwen met hetargument van het toeval: in de eeuwigheid dat het duurt voor de aap om bijtoeval de correcte letters van de zin ‘To be or not to be?’ achter elkaar tetypen is het hoogstwaarschijnlijk dat de aap (natuurlijk ook bij toeval) eenvan de vele mogelijke verzen schrijft die superieur zijn aan die vanShakespeare.

Dat vind ikeen mooi argument maar het komt met een paar praktische problemen. Ten eersteheb je een hele boel apen nodig (en een aanzienlijk aantal typemachines) om eenaaneengeschakelde situatie te creëren van een aap achter een typemachine. Om detijd wat sneller te laten gaan zouden we een team van apen nodig hebben dieparallel aan het typen zijn (hier veronderstellen we natuurlijk dat dekarakteristieken van alle individuen gelijk zijn, wat niet zo is). Deze klus is–tot op zekere hoogte- nog wel realiseerbaar. Ik zou zelf adviseren om teexperimenteren met kapucijnapen en makaken.

Een veelgroter probleem is natuurlijk de manier waarop je het werk van de apenbeoordeeld. Wanneer is een werk van een aap beter dan dat van Shakespeare? Mijngevoel dreigt te roepen: ‘Altijd!’ maar dat is wellicht omdat ik veel meersympathie kan opbrengen voor onze klauterende achterneefjes dan voor de snierende,doodsaaie dichter (Ik kan het niet beter formuleren dan Rowan Atkinson die ineen van zijn sketches Shakespear in elkaar trapt emt de woorden: ‘And thats forall the hours spend at schooldesks trying to find ONE joke in “the midsummernights dream!”’). Nee, ik kan maar beter mijn eigen emoties negeren en debeoordeling aan de experts overlaten. Maar dan zitten we met het bekendeprobleem waar we ook al tegen aanbotsten toen we probeerden theologen expertisetoe te schrijven (wat veel filosofen niet is gelukt). Expertise moet immersgebaseerd zijn op begrip en vaardigheid. Vaardigheid is niet zo lastig. Als jemaar lang genoeg iets doelgericht beoefend wordt je meestal vanzelf vaardig.Als dit niet zo zou zijn, dan kon Kim Clijsters het zo afleggen tegen Robin vanPersie (die naar ik weet geen geoefend tennisser is). Nee, het probleem zit hemin het begrip: een violist kan, na jaren te hebben geoefend, een stuk op denoot precies uitvoeren. Dat betekend niet automatisch (al nemen velen dit welaan) dat hij begrijpt waaróm het stuk mooi is. Hier raken we de kern van dezaak: waarom zouden we moeten luisteren naar de kunstexpert? Waarom zouden weniet vertrouwen op onze eigen smaak? Dit interpretatieve probleem (wat hetnatuurlijk is, kunst krijgt pas waarde in de communicatie) heeft, naar mijnmening, twee mogelijke oplossingen. Het zijn de twee uitersten van deemotionele ladder. Het eerste idee werd mij geopperd door een Boeddhistischehoteleigenaar met een eigen muziekstudio. Hij zei: ‘Als we concepten als “mooi”en “lelijk” laten vallen dan kunnen we pas werkelijk muziek ervaren.’ Hier komtde aap (met belachelijke eenvoud) meteen naast Shakespeare te staan. Immers:als we de concepten ‘mooi’ en ‘lelijk’ afdoen als ‘per definitie subjectief’dan heeft de tekst: ‘ndlswjvfksnljfkifhki’ dezelfde waarde als: ‘Oh Romeo, were art though Romeo? ’. Het wordendan, inderdaad, beide ervaringen zonder oordeel waarmee de aap wellicht niet deschoonheidsprijs wint maar hij in ieder geval geen lelijker ding is danShakespeare.

Tsja, vooreen Boeddhist is dat natuurlijk ideaal. Geen oordeel, geen verlangen, geen ego,gewoon zijn. Een ambitieuze chimpansee is door deze opvatting echter zwaarteleurgesteld: hij kan nooit winnen en zal nooit de meest succesvolle zijn! Devrouwtjes zullen hem niet aanzien als de leider en zijn genen eindigen in eenfinale pitstop.

Daaromlaten we de Boeddhist even zitten op zijn kussen en kijken we naar de tweedeoptie. Deze optie zegt: we gaan wél oordelen en we doen dit puur op emotie (dusvolledig subjectief. Boeiend!) Het enige wat de aap nu hoeft te doen is eenstuk te produceren dat mensen meer emotioneel raakt dan dat van Shakespeare.Kan hij dat? Jazeker!

Wanneerzijn we emotioneel geraakt? Bijvoorbeeld als we zien dat een medemens,bijvoorbeeld op een podium, zijn diepste angst en verdriet in alle oprechtheiduit. We krijgen dan een gevoel van mededogen, van begrip en het verlangen om deziel te helpen. Dit is een schitterend gevoel. Shakespeare eindigt Romeo enJullie met de dramatische (maar ook een beetje stompzinnige) dood van zijn tweehoofdpersonages. Macbeth eindigt eveneens met een bloedbad, krankzinnigheid endood. Dus de missie voor onze denkbeeldige aap is dit te overtreffen. De aapmoet iets op papier zetten dat van meer vurige passie, doffe ellende, roeszaliggeluk en suïcidaal-makend verdriet getuigd dan de dichtkunst van Shakespeare.Let op! Het dichtwerk hoeft niet eens perfect te zijn. Vaardigheid is in ditgeval onderdanig aan begrip (in dit geval het begrip dat we mensen willenontroeren) en dit begrip is in dit geval de mate waarin de aap zijn diepsteemoties kan uiten.

Om dit tebereiken moeten we trouwens ook switchen van aap. Eerder suggereerde ik dat debeste apen voor deze klus kapucijnapen en makaken waren. Dat schreef ik om datik denk dat als het gaat om wil en uithoudingsvermogen deze (kleinere) apen hethoogst scoren. Wil en uithoudingsvermogen zijn in een vraagstuk overwaarschijnlijkheid prima kwaliteiten. Als het gaat om het uiten van diepegevoelens dan scoren makaken en kapucijnapen uitermate slecht: ze kloten maarwat aan! Daarom zie ik mij genoodzaakt op deze lieden (nogal abrupt, geef iktoe) te ontslaan. Nee, voor deze klus hebben we een mensaap nodig. We kunnenkiezen uit vier soorten: orang-oetans (liever niet; te hippieachtig), chimpansees(valt te overwegen, maar is waarschijnlijk niet subtiel genoeg), bonobo’s (teeenzijdig) of gorilla’s.

Ik denk datwe een gorilla nodig hebben. Dit zijn hele oprechte, gevoelige apen. En danmoeten we nog een individu kiezen. Een exemplaar dat heel veel gevoelenservaart, met veel contradicties leeft en niet schroomt om zich te uiten. Delezer heeft nu, als het goed is, al een individu in zijn hoofd die uitermategeschikt is: Bokito. Jawel, de alfaman die zo radeloos was van passie dat hijin één uur zowel ‘The Great Escape’ als ‘King Kong’ overtrof. He fits the jobperfectly.

Nu nemen weeen sprong in de toekomst en veronderstellen dat Bokito wederom de voorpaginahaalt en dit keer om de reden dat hij hartverscheurende dramatiek geschreven.Zo mooi, dat de recensies spraken van: ‘Een werkelijk álles overtreffend werk.’Mensen en apen over de hele wereld zijn in hun hart geraakt en sluiten vredemet alles en iedereen: met de natuur, met de moslims, met zichzelf.

Het isnatuurlijk ook mogelijk dat Bokito faalt… Misschien zijn we al te ver heen…